G72 Çevrimi | Alın Tornalama

Bu yazımızda; CNC Torna makinelerinde G72 çevrimi ile alın tornalama (X eksenine paralel kesim) ve G70 ile finish işleme işleminin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlattık.

0
2116

G72 Torna Çevrimi

G72 Çevrimi, CNC Torna makinelerinde alın tornalama işlemleri için, diğer bir deyişle X eksenine paralel olarak kesme işlemi için kullanılır. G72 Alın Tornalama Çevrimi en sık kullanılan CNC Torna çevrimlerinden biridir.

CNC Tornalarda G72 kodu hem X ekseni, hem de Z ekseni boyunca tek yönlü değişen profile sahip parçaların işlenmesinde kullanılır. Çevrimde kesici takım; parça profiline uygun kesme işlemi yaptıktan sonra eğer “operatör tarafından isteğe bağlı olarak” bırakılmış ise son pasoda X (U) ve Z (W) değerleri kadar finiş paso payı bırakır. G70 Finish Çevrimi ile bu bırakılan finiş paso da alınarak işlem tamamlanır.

G72 Çevrimi Formatı

CNC Tornada G72 çevrimi kontrol ünitesinin modeline göre tek yada iki satır olarak yazılabilmektedir. Eski nesil kontrollerde tek satırlık format kullanılırken yeni nesil kontrol ünitelerinde iki satırlık formatta yazılmaktadır. Eğer kontrol üniteniz çok eski ise tek satırlık formatı dikkate alabilirsiniz ancak hangi formatı kullanacağınızdan emin değilseniz mutlaka iki satırlık formatı kullanınız. Son 20-25 yıldır piyasaya sürülen kontrol ünitelerinde “iki satırlık” format kullanılmaktadır.

Fanuc 6T/10T/11T/15T

G72 Alın Tornalama Çevrimi için tek satırlık ( Tip 1 olarak da bilinmektedir ) format:
G72 P.. Q.. I.. K.. U.. W.. D.. F.. S..

Parametreler

P : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “başlangıç satır numarası” (N10, N20 gibi)
Q : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “bitiş satır numarası” (N80, N90 gibi)
I : X ekseninde yarı finish işlemi için yön ve paso miktarı ( Opsiyondur )
K : Z ekseninde yarı finish işlemi için yön ve paso miktarı ( Opsiyondur )
U : X ekseninde (çapta) finish işleme için bırakılacak paso miktarı (çap olarak)
W : Z ekseninde (boyda) finish işleme için bırakılacak paso miktarı
D : Her tekrarda Z ekseninde kaldırılacak paso miktarı
F : Kesme ilerlemesi (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
S : İş mili devri (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)


Not:
I ve K parametreleri tüm makinelerde bulunmamaktadır ve opsiyondur. Bu parametreler yarı finiş pasosu almak için kullanılmaktadır ve G70 Finish Çevrimi ile son paso alınmasından önce en son kaldırılacak paso miktarını belirtmektedir.

Fanuc 0T/16T/18T/20T/21T

G72 Çevrimi için en sık kullanılan ve yeni kontrol ünitelerinin tamamında geçerli olan iki satırlık ( Tip 2 olarak da bilinmektedir ) format:
G72 W.. R..
G72 P.. Q.. U.. W.. F.. S..

Parametreler

İlk Satır:
W : Her tekrarda Z ekseninde kaldırılacak paso miktarı
R : Her pasodan sonra kesici ucun geri çekilme miktarı
İkinci Satır:
P : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “başlangıç satır numarası” (N10, N20 gibi)
Q : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “bitiş satır numarası” (N80, N90 gibi)
U : X ekseninde (çapta) finish işleme için bırakılacak paso miktarı (çap olarak)
W : Z ekseninde (boyda) finish işleme için bırakılacak paso miktarı
F : Kesme ilerlemesi (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
S : İş mili devri (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)


Not:
İlk satırda yazılan W ile ikinci satırda yazılan W değerlerini karıştırmayınız.

G70 Finish Çevrimi

CNC Torna makinelerinde G70 Finish Çevrimi finish kesme işlemlerinin (son temizleme pasosu) yapılması için kullanılır. Bu komut diğer çevrimlerin işlenmesi esnasında kullanıcı tarafından “isteyerek son (finish) kesime bırakılan” pasonun da kaldırılarak parça yüzeyini pürüzsüz şekilde çıkarmak için kullanılır. G70 finiş çevrimi, G72 komutunun ikinci satırında bulunan (U) ve (W) değerleri kadar talaş alarak parça profiline uygun olarak işleme yapar. G70 çevrimi G72 alın tornalama çevrimi ile aynı takım yolunu takip eder ancak bunu sadece bir kez yapar.

G72 Çevrimi Örnekleri

G72 Çevrimi ile Alın Tornalama Örneği

CNC Torna için G72 Alın Tornalama Çevrimi ile Program Örneği
CNC Torna için G72 Alın Tornalama Çevrimi ile Program Örneği
O6666;
N5 T0101;
N10 M3 S1800;
N15 G0 X83 Z0;
N20 G72 W1 R1;
N25 G72 P30 Q60 U0.4 W0.1 F0.18;
N30 G1 X80;
N35 G1 Z-53;
N40 G1 X78 Z-48;
N45 G1 X60;
N50 G1 Z-23;
N55 G1 X50 Z-2;
N60 G1 Z0;
N65 G70 P30 Q60;
N70 G0 X150 Z150;
N75 G28 U0 W0;
N80 M30;

G72 Çevrimi ile Alın ve Profil Tornalama Örneği

CNC Torna için G72 Alın Tornalama Çevrimi ile Program Örneği
CNC Torna için G72 Alın Tornalama Çevrimi ile Program Örneği
O7777;
N10 G00 X220.0 Z60.0;
N11 G00 X176.0 Z2.0;
N12 G72 W7.0 R1.0;
N13 G72 P14 Q21 U4.0 W2.0 F0.3 S600;
N14 G00 G41 Z-70.0 S750;
N15 X160.0;
N16 G01 X120.0 Z-60.0 F0.15;
N17 W10.0;
N18 X80.0 W10.0;
N19 W20.0;
N20 X36.0 W22.0;
N21 G40;
N22 G70 P14 Q21;
N23 G00 X220.0 Z60.0;
N24 M30;

 

“G72 Alın Tornalama Çevrimi ile ilgili tüm örnekler için tıklayınız”

G72 Çevriminde Dikkat Edilecek Hususlar

  • X ekseninde alınacak talaşın boyu fazla ise, yani kesme işlemini alından almak avantaj ise G72 çevriminin kullanılması mantıklıdır.
  • G72 komutu başka amaçlar için kullanılabilecek olsa da genel olarak CNC Tornada alın tornalama işlemleri için kullanılır.
  • G72 Çevriminde program parçanın solundan başlayıp sağa doğru yazılmalıdır. Fakat kalem kesme işlemini sağdan başlayarak yapar. Örneklerde yazdığımız kodları incelerseniz daha iyi fikir sahibi olacaksınızdır.
  • G72 komutu ile iç çap tornalama yapıyor isek çevrimin ikinci satırında U ile bıraktığımız finiş paso payı (çapta/çap cinsinden) (–) negatif olarak verilmelidir.
  • G72 komut satırlarından sonraki satırlara yazılan F değerleri G70 finiş paso çevrimi için kullanılır.
  • G41 ve G42 takım ucu yarıçap telafileri G72 komutu ve çevrimi içerisinde kullanılamaz. Eğer alt satırlarda yazılırsa G70 finiş paso çevrimi sırasında kullanılır.
  • G72 alın tornalama çevrimi sırasında program akışı durdurularak eksenlerde bazı manuel hareketler yaptırılırsa programa tekrar başlamadan önce eksenlerin mutlaka programın durdurulduğu noktaya getirilmesi gerekir. (Bazı kontrol ünitelerinde bu işlemi kolaylaştıran yada otomatik olarak yapan fonksiyonlar bulunabilmektedir.)
  • Finiş profilin nasıl işleneceğini tanımlayan P ve Q satırları mutlaka G72 ile aynı satırda yazılmalıdır. Eğer araya başka satır veya satırlar yazılırsa geçerli olmaz.
  • G72 komutu MDI modu altında çalıştırılamaz.
  • G72 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.

G72 Çevrimi Eğitim Videoları

Video – 1 – G72 ile Program Yazma

 


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikG73 Çevrimi | Profil Tornalama ve Tekrarlama
Sonraki İçerikCNC Torna | Parça Ve Takım Sıfırlama