G71 Çevrimi | Dış Çap ve İç Çap Tornalama

CNC Torna makinelerinde Z eksenine paralel olarak tornalama işlemi yapmak (daha anlaşılır ifade ile boy ve profil (dış çap ve iç çap) tornalama) için kullanılan G71 tornalama çevrimi hakkındaki tüm detayları örnekler ile birlikte bu yazımızda bulabilirsiniz.

2
8756

G71 Torna Çevrimi

G71 çevrimi CNC Torna makinelerinde Z eksenine paralel olarak kesme işlemi için kullanılır. Bu çevrim en sık kullanılan CNC Torna çevrimlerindendir, hatta en sık kullanılan çevrimdir diyebiliriz.

G71 Torna Çevrimi hakkında tüm detayları öğrenebilmeniz için detaylı örnekler ile yazdığımız bu makalenin tamamını okumaya devam etmenizi öneriyoruz ancak vaktiniz yok ise G71 çevrimine kısa ve genel bir bakış için buraya tıklayınız.
CNC Torna makinelerinde G71 çevrimi Z eksenine paralel olarak kesme işlemi için (Tornalama) kullanılan CNC kodudur.
G71 U.. R..
G71 P.. Q.. U.. W.. F.. S..
İlk Satır:
U : Her tekrarda X ekseninde kaldırılacak paso miktarı (yarıçap olarak)
R : Geri dönüşlerde X ekseninde geri çekilme miktarı (yarıçap olarak)
İkinci Satır:
P : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “başlangıç satır numarası” (N10, N20 gibi)
Q : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “bitiş satır numarası” (N80, N90 gibi)
U : X ekseninde (çapta) finish işleme için bırakılacak paso miktarı (çap olarak)

W : Z ekseninde (boyda) finish işleme için bırakılacak paso miktarı
F : Kesme ilerlemesi (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
S : İş mili devri (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
G70 Finish Çevrimi:
G70 finish çevrimi son temizleme pasosunu almak için kullanılır. Son talaş için ikinci satırda U ve W ile bırakılan paso miktarını alır. G70 Finish Çevrimi kısmına geçmek için tıklayınız.
G71 Çevrimi Örnekleri:
G71 Çevrimi Örnekleri kısmına geçmek için tıklayınız.

 

G71 Torna Çevrimi genel olarak işlenmek istenen profili programda belirttiğiniz toleranslar ile kaba olarak işler ve akabinde G70 ile finish kesim yapılır. G70 ile finish işleme yapmak mecburi değildir yada G70 kullanılmayan bir G71 komutu çalışmaz diyemeyiz. Ancak genel olarak piyasada makine kullanıcıları G71 ile kaba boşaltma yaparlar, G70 Finish Çevrimi ile son finish kesimi yaparlar. G70 için bırakılacak finish paso miktarı ise program içinde G71 komutunun ikinci satırında yer alan U ve W parametreleri ile belirtilir. Ayrıca bir çoğumuz G71 komutunu dış çap tornalamak için kullansa da G71 komutu ile iç çap boşaltma işlemleri de yapılabilmektedir.

G71 Tornalama Çevrimi Formatı

CNC Tornada G71 çevrimi kontrol ünitesinin modeline göre tek yada iki satır olarak yazılabilmektedir. Eski nesil kontrollerde tek satırlık format kullanılırken yeni nesil kontrol ünitelerinde iki satırlık formatta yazılmaktadır. Eğer kontrol üniteniz çok eski ise tek satırlık formatı dikkate alabilirsiniz ancak hangi formatı kullanacağınızdan emin değilseniz mutlaka iki satırlık formatı kullanınız. Son 20-25 yıldır piyasaya sürülen kontrol ünitelerinde “iki satırlık” format kullanılmaktadır.

Fanuc 6T/10T/11T/15T

G71 Torna Çevrimi için tek satırlık ( Tip 1 olarak da bilinmektedir ) format:
G71 P.. Q.. I.. K.. U.. W.. D.. F.. S..

Parametreler

P : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “başlangıç satır numarası” (N10, N20 gibi)
Q : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “bitiş satır numarası” (N80, N90 gibi)
I : X ekseninde yarı finish işlemi için yön ve paso miktarı ( Opsiyondur )
K : Z ekseninde yarı finish işlemi için yön ve paso miktarı ( Opsiyondur )
U : X ekseninde (çapta) finish işleme için bırakılacak paso miktarı (çap olarak)
W : Z ekseninde (boyda) finish işleme için bırakılacak paso miktarı
D : Her tekrarda X ekseninde kaldırılacak paso miktarı (yarıçap olarak)
F : Kesme ilerlemesi (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
S : İş mili devri (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)


Not:
I ve K parametreleri tüm makinelerde bulunmamaktadır ve opsiyondur. Bu parametreler yarı finiş pasosu almak için kullanılmaktadır ve G70 Finish Çevrimi ile son paso alınmasından önce en son kaldırılacak paso miktarını belirtmektedir.

Fanuc 0T/16T/18T/20T/21T

G71 Çevrimi için en sık kullanılan ve yeni kontrol ünitelerinin tamamında geçerli olan iki satırlık ( Tip 2 olarak da bilinmektedir ) format:
G71 U.. R..
G71 P.. Q.. U.. W.. F.. S..

Parametreler

İlk Satır:
U : Her tekrarda X ekseninde kaldırılacak paso miktarı (yarıçap olarak)
R : Geri dönüşlerde X ekseninde geri çekilme miktarı (yarıçap olarak)
İkinci Satır:
P : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “başlangıç satır numarası” (N10, N20 gibi)
Q : Program içinde işlenecek profili belirttiğimiz “bitiş satır numarası” (N80, N90 gibi)
U : X ekseninde (çapta) finish işleme için bırakılacak paso miktarı (çap olarak)
W : Z ekseninde (boyda) finish işleme için bırakılacak paso miktarı
F : Kesme ilerlemesi (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)
S : İş mili devri (P ve Q blokları arasında kullanılacak olan)


Not:
İlk satırda yazılan U ile ikinci satırda yazılan U değerlerini karıştırmayınız.

G70 Finish Çevrimi

CNC Torna makinelerinde G70 Çevrimi finish kesme işlemlerinin ( son temizleme pasosu) yapılması için kullanılır. Bu komut diğer çevrimlerin işlenmesi esnasında kullanıcı tarafından “isteyerek son (finish) kesime bırakılan” pasonun da kaldırılarak parça yüzeyini pürüzsüz şekilde çıkarmak için kullanılır. G70 finiş çevrimi, G71 komutunun ikinci satırında bulunan (U) ve (W) değerleri kadar talaş alarak parça profiline uygun olarak işleme yapar. G70 çevrimi G71 ile aynı takım yolunu takip eder ancak bunu sadece bir kez yapar.

G71 Çevrimi Örnekleri

G71 Çevrimi ile Dış Çap Tornalama Örneği

G71 Çevrimi ile CNC Tornada Dış Çap Tornalama Örneği
G71 Çevrimi ile CNC Tornada Dış Çap Tornalama Örneği
O1234;
N10 O3333
N20 T0303
N30 G50 S1200 M3
N40 G96 S160
N50 M8
N60 G00 X200 Z100
N70 G00 X160 Z10
N80 G71 U7 R1
N90 G71 P100 Q170 U4 W2 F0.3
N100 G00 G42 X40 Z3
N110 G01 Z-30 F0.2
N120 X60 Z-60
N130 Z-80
N140 X100 Z-90
N150 Z-110
N160 X140 Z-130
N170 G40 X142
N180 G70 P100 Q170
N190 G00 X200 Z100
N200 M30


Not:
G70 komutu son temizleme pasosunu almak için (finish paso) kullanılır. Yukarıdaki örnekte 100-170 satırları arasında işlenmesini istediğimiz profil G70 komutu ile son kez finish kesim için işlenmektedir.

G71 Çevrimi ile İç Çap Tornalama Örneği

G71 Çevrimi ile CNC Tornada İç Çap Tornalama Örneği
G71 Çevrimi ile CNC Tornada İç Çap Tornalama Örneği

Yukarıda teknik resmi verilen malzemenin dış çapını ve iç çapını G71 ile işleyeceğiz. İşlenecek malzemenin ortasının hali hazırda 28 çapında delik olduğunu göz önünde bulundurmanızı rica ederim -zira örneğimizdeki program içinde herhangi bir delik delme işlemi yapılmamaktadır.

Yani özetle işlem sıramız G71 ile dış çap işleme ve akabinde tekrar G71 ve iç çap takımı ile iç çap boşaltma işlemi olacak.

O3000;
N05 T0101;
N10 M4 S1800;
N15 G0 X102 Z0 M8;
N20 G71 U2 R1; Boyuna kaba tornalama çevriminde her pasoda U(2): 2 mm talaş al. Her paso alma işleminden sonra R(1): 1mm geri çekil.
N25 G71 P30 Q45 U0.6 W0.2 F0.25; Çevrimi 30. satırda başlat ve 45. satırda bitir. Finiş pasoya X ekseninde 0.6mm ve Z ekseninde 0.2mm değer bırak.
N30 G1 X94;
N35 G3 X98 Z-2 R2;
N40 G1 Z-26;
N45 G1 X100;
N50 G70 P30 Q45; Finiş paso çevrimini 30-45 satırları arasında yap.
N55 G0 X200 Z200 M9;
N60 T0808; Delik kalemi – 8 nolu takımı 8 nolu telafiye göre çağır.
N65 M4 S1500;
N70 G0 X28 Z5 M8;
N75 G1 Z0 F0.15;
N80 G71 U1.5 R1; Boyuna kaba tornalama çevriminde her pasoda U(1,5): 1,5 mm talaş al. Her paso alma işleminden sonra R(1): 1mm geri çekil.
N85 G71 P90 Q130 U-0.4 W0.2 F0.15; Çevrimi 95-130 satırları arasında uygula. Finiş pasoya X’de 0.4mm ve Z’de 0.2mm değer bırak.
N90 G1 X80 F0.05;
N95 G1 Z-3;
N100 G3 X78 Z-4 R1;
N105 G1 X70;
N110 G1 Z-9;
N115 G3 X47 Z-27 R32.5;
N120 G1 X42 Z-40;
N125 G1 X30;
N130 G1 Z-69;
N135 G70 P95 Q130; Finiş paso çevrimini 95-130 satırları arasında yap.
N140 G0 Z200 M9;
N145 G28 U0 W0;
N150 M30;

 

“G71 Çevrimi ile ilgili tüm örnekler için tıklayınız”

G71 Çevriminde Dikkat Edilecek Hususlar

  • Dış çap tornalama işlemlerinde çevrime başlamadan önce takım ucu X ekseninde malzeme çapından daha büyük bir çap ölçüsüne getirilmelidir.
  • G71 tornalama çevriminin kullanılabilmesi için parça ölçüleri dış çaplarda sürekli artan, iç çaplarda ise sürekli azalan ölçülerde olmalıdır.
  • Programın herhangi bir satırında yazılmış olan F, S ve T parametreleri bu çevrim içinde aynen geçerlidir.
  • G71 komut satırlarından sonraki satırlara yazılan F değerleri G70 finiş paso çevrimi için kullanılır.
  • G41 ve G42 takım ucu yarıçap telafileri G71 komutu ve çevrimi içerisinde kullanılamaz. Eğer alt satırlarda yazılırsa G70 finiş paso çevrimi sırasında kullanılır.
  • G71 komutu ile kanal açma, delik delme, kesme ve vida açma işlemleri genel olarak yapılmaz. (Yani bu amaçlar için kullanılmaz ancak elbette çevrimi farklı yazarak bu tarz işlemleri de yaptırabilirsiniz.)
  • G71 torna çevrimi sırasında program akışı durdurularak eksenlerde bazı manuel hareketler yaptırılırsa programa tekrar başlamadan önce eksenlerin mutlaka programın durdurulduğu noktaya getirilmesi gerekir. (Bazı kontrol ünitelerinde bu işlemi kolaylaştıran yada otomatik olarak yapan fonksiyonlar bulunabilmektedir.)
  • Finiş profilin nasıl işleneceğini tanımlayan P ve Q satırları mutlaka G71 ile aynı satırda yazılmalıdır. Eğer araya başka satır veya satırlar yazılırsa geçerli olmaz.
  • G71 komutu MDI modu altında çalıştırılamaz.
  • G71 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.
  • İç çap tornalama işlemlerinde U(2) finiş paso payı (-) negatif değer verilmelidir.
    (G71 P20 Q50 U-0.3 W0 F0.12 ; gibi.)

G71 Çevrimi Eğitim Videoları

Video – 1 – G71 ile Program Yazma

Video – 2 – G71 ile Program Yazma

Video – 3 – G71 ile Program Yazma

Video – 4 – G71 ile Program Yazma

Video – 5 – G71 ve G70 ile Program Yazma

 


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikCNC Torna | G90 Çevrimi | Kaba Boşaltma
Sonraki İçerikMitsubishi CNC | M70 ve M80 | Harici Enkoder ve Linear Cetvel İptali

2 YORUMLAR

  1. Merhabalar,
    Detaylı ve güzel bir anlatım olmuş.
    Sitenizi takip ediyorum ve yazılarınızı beğeniyorum, umarım devam edersiniz. Sitenizde soru-cevap gibi bir yerin olmasının faydalı olacağını düşünüyorum.
    Tekrar teşekkürler.

    • Güzel mesajınız için ben teşekkür ederim.
      Yakın zamanda forum tadında bir modül ekleyeceğiz 🙂
      Teşekkürler.

Comments are closed.