G00 Kodu | Hızlı Pozisyonlama

Bu yazımızda; CNC makinelerinde G00 komutu ile boşta hareket, diğer bir deyişle hızlı pozisyonlama ve konumlandırma işlemelerinin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlatıyoruz.

0
409

G00 CNC Kodu

G00 kodu, CNC Makinelerinde hızlı pozisyonlama, yani boşta hareket için kullanılır. G00 komutu ile boşta hareket doğrusal bir düzlemde yapılır. G00 komutunun kullanım şekli ve amacı CNC Torna ve CNC İşleme merkezi için aynı şekildedir.

CNC makinelerinde bir iş parçası işlenirken her an kesme yapılmaz. Örnek vermek gerekirse makineyi referansa göndermek, kesmenin başlayacağı pozisyona takımı göndermek, takım değiştirme noktasına göndermek gibi işlemlerde kesme hareketi kullanmak ciddi zaman kayıplarına neden olur. G00 komutu bu tarz kesmenin olmadığı hızlı hareketlerin yapılması için kullanılan koddur ve en sık kullanılan CNC G kodlarından biridir.

Yukarıda verilen örneklerde göreceğiniz üzere kesme işleminin yapılmadığı durumlarda işleme sürelerini kısaltmak için eksenlerin hızlı hareket etmesi gerekir. Boşta çıkılabilecek maksimum ilerleme hızı, yani maksimum hızlı hareket ilerlemesi makine üreticisine, vidalı mil hatvesine, kullanılan servo motorların devrine, parametrelere ve makinenin mekanik konstrüksiyonu gibi bir çok etkene bağlıdır.

Absolute ve Incremental Sistem

CNC İşleme Merkezi tezgahlarında G00 kodu ile birlikte kullanılan G90 ve G91 komutları hareketin mutlak (absolute) yada artımsal (incremental) olmasını belirler. CNC Tornalarda ise G90 ve G91 kullanılmaz ve bunun yerine eksen isimleri satır içerisinde değiştirilerek hareketin tipi seçilir. Aşağıdaki tablo CNC makinelerinde mutlak (absolute) ve artımsal (incremental) sistemler arasında nasıl geçiş yapılabileceğini göstermektedir.

CNC TornaCNC İşleme Merkezi
Hareket KoduG00, G01, G02 vb.G00, G01, G02 vb.
Mutlak (Absolute) sistemX, Z, C vb.G90
Artımsal (Incremental)U, W vb.G91
Mutlak sistem örnekG00 X10. Z10. ;G90 G00 X10. Z10. ;
Artımsal sistem örnekG00 U10. W10. ;G91 G00 X10. Z10. ;

Mutlak (Absolute) sistem kullanıldığında takımın makine üzerinde tam olarak hangi pozisyona (koordinata) gideceği belirtilirken artımsal (incremental) sistemde takımın bulunduğu yerden ne kadar gideceği belirtilir.

G00 Kodu Formatı

G00 X_(U) Z_(W) (ve diğer) ;

Not: X, Z ve diğer kısımlar hareket ettirilmek istenen ekseni ifade etmektedir. U (X ekseni için) ve W (Z ekseni için) sadece CNC Tornalarda kullanılır ve artımsal (incremental) sistemi ifade eder.

G00 Kodu Örnekleri

G00 ile Örnek Program – 1

G00 kodu ile Örnek CNC Programı
G00 kodu ile Örnek CNC Programı

Yukarıda görülen resimde CNC torna kesici takımını mevcut bulunduğu yerden (1) kesime başlayacağı yere (2) göndermemiz gerekiyor. (2) numaralı pozisyonun iş parçası üzerinde X ekseninde 30, Z ekseninde 10 olduğunu varsayar isek ve mutlak sistemi kullandığımızı düşünürsek bu hızlı hareketi gerçekleştirmek için;

G00 X30. Z10. ;

G00 ile Örnek Program – 2

N21 G00 X24.5 F300 ;
N22 Y12.0 ;
N23 G01 X30.0 ;

N21 satırında hızlı hareket yapılmaktadır. F300 olarak verilmiş olmasına rağmen makine bu ilerlemeyi dikkate almayacak ve daha sonra kullanmak üzere saklayacaktır. N22 satırında da makine hızlı hareket edecektir çünkü G00 kodu modal bir komuttur ve pasif hale gelmesi için G01, G02 veya G03 gibi kodlardan birinin program içinde aktif edilmesi gerekir. N23 satırında G01 komutu kullanıldığından sistem bu satırı kesme hareketi olarak dikkate alacak, hızlı hareket etmeyecek ve N23 satırında F_ belirtilmemiş olmasına rağmen sistem program içinde en son verilen F_ ilerlemesini, yani N21 satırında bulunan F300 değerini dikkate alacaktır.

G00 Hakkında Bilinmesi Gerekenler

  • G00 komutu ile hareket eden eksenler parametrik ayara sürekli düz hareket etmeyebilirler. Yani G00 ile birlikte aynı satırda iki ekseni hareket ettirmek için program yazarsanız sistem sırası ile önce ilk ekseni, sonra diğer ekseni götürmeyebilir. Dolayısı ile G00 komutunun CNC’de kullanımı sırasında iş parçasına çarpmaları ve yaralanmaları önlemek için program yazarken bu bilgi hatırlanmalı ve dikkatli olunmalıdır.
  • G00 kodu ile eksenler çok kısa bir limit içerisinde (örneğin 5-10mm) hareket ettiriliyor ise ivmelenme ve yavaşlama nedeni ile eksen vuruntu yada titreşim yapabilir. Bu tarz uygulama ve durumlarda rapid ilerleme hızını biraz düşürmek ilgili sorunların önlenmesine yardımcı olur.

Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikCNC Makineleri | Güvenlik Önlemleri
Sonraki İçerikMitsubishi CNC | M70-M80 Serisi | Program Restart