CNC Torna | G76 Çevrimi | Vida Açma ve Diş Çekme

CNC Torna makinelerinde vida açma ve diş çekme işlemleri için kullanılan G76 çevrimini örnekler ve tüm detayları ile bu yazımızda bulabilirsiniz.

0
3857

G76 Çevrim Açıklaması

CNC Torna makinelerinde G76 çevrimi vida açma ve diş çekme işlemlerinin yapılması için kullanılır. Bu çevrimde kesici uç; çevrimde verilen talaş derinliğinde talaş kaldırarak P (diş yüksekliği) derinliğine ulaşıncaya kadar otomatik olarak çevrimi tekrarlayarak devam eder.

G76 Çevrim Formatı

G76 P(aa-bb-cc) Q(1)… R(1)… ;
G76 X(U)… Z(W)… R(2)… P(2)… Q(2)… F… ;

Parametreler

G76 = Diş açma çevrimi
P(aabbcc) = P harfini takip eden 6 karakter ile dişin nasıl işleneceği bilgileri verilir.
aa = Finiş pasosunun kaç kez tekrarlanacağı
bb = Diş açma sonundaki pahın boyunu, adım cinsinden adımın katı olarak bildirir.(0 – 9,9 x F) aralığında değer alır.
cc = Diş profil açısı (0,29,30,55,60,80 derece gibi..)
Q (1) = Minimum talaş derinliği G76’da her pasodaki dalma miktarı otomatik olarak belirtilmektedir (Mikron).
R(1) = Finiş paso payı (FANUC da 5141 nolu parametrede tanımlanmıştır. Değer verilmediğinde bu parametredeki değer alınır.).
X = Vida diş dibi çapı.
Z = Vida açılacak diş boyu (Vida bitiş noktasının Z ekseni koordinatı)
R(2) = Dişin X-ekseni yönünde koniklik mesafesi (yarıçap olarak) konik vida açarken kullanılır. Değer yazılmazsa ya da sıfır (0) yazılırsa silindirik vida açar. Büyük çap (D) ile küçük çap (d) arasındaki farkın ikiye bölünmesi ile bulunur. R(2): (D-d)/2’ dir. Diş açılırken uç önce küçük çapa değiyorsa R(2) (+) işaretli, diş açılırken uç önce büyük çapa değiyorsa R (2) (–) işaretli alınır.
P(2) = Diş derinlik ölçüsü(yarıçap olarak, birimi mikron)
-Metrik vidalar için: P(2)=( 0.6134 x F)/2
-Whitwort vidalar için: P(2)= (0.640 x F)/2
Q(2) = İlk pasodaki dalma miktarı( yarıçap olarak, birimi mikron )
F = Dişin adımı (hatvesi) ( mm olarak)

İki Ağızlı Vida Açma

CNC torna tezgâhlarında G76 çevrimi ile iki ağızlı vida da açılabilir. Burada G76 vida açma çevrimi aynen kullanılır. Tek dikkat edilecek husus çevrimin Z eksenindeki başlangıç noktasıdır.

Birinci dişin başlangıç noktası önemlidir. Birinci ağız (Z0)’ da başlasın. İkinci ağız ise (+Z) ekseninde adımın yarısı kadar geriden başlar. Vida adımı F=4mm ise vida açma işlemi (+Z2)’den başlar (Tek ağızlı vida açma işleminde Z0’ da başlamış ise).

Ağız sayısına göre adımı bulmak için; adım ağız sayısına bölünür, çıkan değer ilk ağız açılırken kullanılan Z değerine eklenir.

Örneğin: M16 x 4 P2 (M16= Diş üstü çapı, 4= Vida adımı, P2= Vida ağız sayısı) değerleri verilen bir vidada vida adımı: 4/2=2mm olur. İkinci dişin başlangıç noktası 0+2=2 olur. Çevrimde çevrimin başlangıç noktasına Z2 yazılır. Size önerim uygulamaya geçmeden önce aşağıda verilmiş örnekler üzerinden konuyu tekrar incelemenizdir.

Ayrıca Bakınız:
“CNC Torna | G71 Çevrimi | Açıklama ve Örnekler”

Dikkat Edilecek Hususlar

  • G32, G92 diş açma sırasında uyulması gereken kurallar ve alınması gereken önlemler, G76 komutu için de geçerlidir.
  • Çevrim esnasında program akışı durdurulur ve manuel hareket ile müdahale yapılırsa programa tekrar devam etmeden önce mutlaka durdurmanın yapıldığı konuma gelinerek oradan devam etme mecburiyeti vardır.
  • Diş açma çevrimi asla G96 modunda uygulanmaz. Mutlaka G97 (sabit iş mili devri) seçilmiş olmalıdır.
  • G76 çevriminin kaç pasoda tamamlanacağı veya istenilen paso adedinde diş açmanın tamamlanması için ilk paso derinliğinin hesaplanması gerekir.

  • G76 Komutu, dişin bir yanak yüzeyi boyunca her defasında eşit miktarda talaş miktarı kaldıracak şekilde paso miktarlarını düzenler.

  • Toplam derinlik paso sayısı artıkça artar, kaldırılan talaş miktarı paso artıkça azalır.

G76 Çevrim Örnekleri

Örnek – 1

O3453; Program adı
T0101; 1 nolu takımı 1 nolu telafiye göre çağır.
G50 S2500; Max ayna devrini 2500 dev/dk. ile sınırlandır.
G96 M4 S180; Aynayı saat ibresi yönünde döndür. Sabit kesme hızını 180m/dk. al.
G0 X25 Z2 M8; Parçaya emniyetli yaklaş ve soğutma sıvısını aç.
G71 U2 R1; Boyuna kaba boşaltma çevriminde her defasında 2mm talaş kaldır ve geri dönüşte 1mm geri çekil.
G71 P1 Q2 U0.6 W0.1 F0.25; Çevrim 1 nolu satırda başlayıp 2 nolu satırda bitsin çapta 0.6 mm boyda 0.1mm finiş payı kalsın. İlerleme hızı 0.25 mm/dev olsun.
N1 G1 G42 X8.5 F0.1; Çevrimin 1 nolu satırda başlasın. Takım uç yarıçap telafisi sağda. G70 çevrimimi için geçerli ilerleme miktarı 0.1 mm/dev ile X ekseninde verilen koordinata git.
Z0; Z ekseninde verilen koordinata git.
X12 Z-1.75; X ve Z ekseninde verilen koordinata git.
G1 Z-30; Z ekseninde verilen koordinata git.
X20; X ekseninde kesiciyi verilen koordinata geri çek.
N2 G40; Çevrimi 2 nolu satırda bitir. Takım yarıçap telafisi iptal.
G0 X200 Z200 M9; Takımı güvenli noktaya çek ve soğutma sıvısını kapat.
T0303; 3 nolu takımı 3nolu telafiye göre çağır.
G97 M4 S3500; Aynayı saat ibresi yönünde 3500 dev/dk. sabit devir ile döndür.
G0 X25 Z2 M8; Parçaya emniyetli yaklaş ve soğutma sıvısını aç.
G70 P1 Q2; Finiş paso çevrimi 1 ve 2 nolu satırlar arası tekrarla
G0 X200 Z200 M9; Takımı X200, Z200 noktasına çek, soğutma sıvısını kapat.
T0505; 5 nolu takımı 5 nolu telafiye göre çağır.
G50 S2500; Max ayna devri 2500 dev/dk. ile sınırlandır.
G96 M4 S90; Ayna saat ibresi tersi yönünde dönsün. Sabit kesme hızı tablodan 90m/dk. alınsın.
G0 X13 Z2 M8; Parçaya emniyetli yaklaş ve soğutma sıvısını aç.
G0 Z-28; Çevrimin başlangıç noktası olan Z -28 noktasına git.
G75 R1; R1:Kanal açma çevriminde geri çekilme miktarı 1mm
G75 X9.8531 Z-30 P2000 Q2800 F0.1; X9.8531: Kanal işleme bitiş çapı, Z-30: Kanalın bittiği nokta, P2000: Her kademedeki talaş alma miktarı 2mm, Q2800: Kesicinin her talaş alma işleminden sonraki yana kayma miktarı 2.8mm, F0.1: İlerleme hızı 0.1 mm /dev olsun.
G0 X200 Z200 M9; Takımı X200, Z200 noktasına çek, soğutma sıvısını kapat.
T0707; 7 nolu takımı 7 nolu telafiye göre çağır.
G97 M3 S500; Aynayı saat ibresi yönü 500dev/dk. sabit devir ile döndür.
G0 X13 Z2; Parçaya emniyetli yaklaş ve soğutma sıvısını aç.
G76 P020060 Q300 R0.05; (P020060)- 02: Finiş paso 2 kez tekrarlanacak. 00:Diş açma sonunda pah bırakılmayacak. 60:Diş açısı (Derece / Metrik Vida) Q300:Minimum talaş derinliği 300 mikron (0.3mm) R0.05:Finiş paso payı 0.05mm
G76 X9.8531 Z-27 P1073 Q300 F1.75; X9.8531: Vida diş dibi çapı, Z-27: Vidanın bitiş noktasının Z ekseni koordinatı, P1073:Vida diş yüksekliği 1073 mikron (1.073 mm) Q300 : İlk pasodaki dalma miktarı 300 mikron (0.3 mm), F1.75:Vida adımı (1,75 mm)
G0 X200 Z200 M9; Takımı X200, Z200 noktasına çek, soğutma sıvısını kapat.
M30; Programı bitir, kursörü başa döndür.

Örnek – 2

N10 G97 S800 M03;
G00 X30.0 Z5.0 T0303;
G76 P021060 Q100 R100;
G76 X18.2 Z-20.0 P900 Q500 F1.5;
G00 X50.0 Z-20.0;
G76 P021060 Q100 R100;
G76 X38.2 Z-52.0 P900 Q500 F1.5;
G00 X200.0 Z200.0;
M30;

G76 Çevrim Videoları

Video – 1 – G76 ile Vida Açma

 

Video – 2 – G76 ile Withworth Diş Açma


Bu yazımızda; CNC torna makinelerinde G76 çevrimi ile tek ağızlı diş ve iki ağızlı dişlerin nasıl çekileceğini detaylı olarak örnekler ile anlattık. Daha fazlası, görüş ve önerileriniz, sorularınız ve anlaşılmayan konular için bizlere aşağıda bulunan Yorumlar kısmından üye olmanıza gerek olmadan yazabilirsiniz.


 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here