CNC Freze | G84 Çevrimi | Kılavuz – Diş Çekme

Bu yazımızda; CNC Freze makinelerinde G84 komutu ile kılavuz çekme işleminin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlattık.

0
2264

G84 Çevrim Açıklaması

CNC İşleme Merkezlerinde (CNC Freze makinelerinde) kılavuz çekme ( delik içinde diş açma ) işlemleri için G84 komutu (G84 çevrimi ) kullanılır. Derin kılavuzların çekilmesi esnasında ilgili kılavuz çekme işlemi esnasında talaşın sıkışmasını engellemek ve talaşı parça dışına boşaltmak için G84  komutu ( G84 çevrimi ) ile birlikte Q parametresi  kullanılmalıdır. İlgili diş çekme satırına eklenecek olan Q değişkeni ile “makine destekliyor ise” sistem Q değişkeninde verilen miktar kadar diş çekip R mesafesine çıkar ve tekrar kaldığı yere Q kadar talaş kaldırmak için iner.

G84 Çevrimi Nasıl Çalışır?

Bu çevrimle takım programda belirtilen koordinata gider, R ile belirtilen Z yüksekliğine hızla yaklaşır, komut satırı içerisinde F ile belirtilmiş hatveye uygun olarak diş çeker ve tekrar R mesafesine hızlı hareket ile çıkar. Eğer çevrim satırında Q parametresi de kullanılmış ise yukarıda bahsettiğimiz gibi sistem Q değişkeninde verilen miktar kadar diş çekip R mesafesine çıkar ve tekrar kaldığı yere Q kadar talaş kaldırmak için iner. Süreç çevrim satırında belirtilen Z derinliğine kadar devam eder ve ilgili koordinatta diş çekme işlemi tamamlanmışsa ve sonrasında başka bir koordinat verilmiş ise makine aynı çevrimi uygulamak için yeni koordinata hareket eder. Program içerisinde G80 komutu verilene kadar çevrim yukarıda anlatılığı şekli ile çalışmaya devam eder.

Ayrıca bakınız:
“CNC Freze | G83 Çevrimi | Gagalayarak Delik Delme”

G84 Çevrimi ile Hatvenin Hesaplanması

Hatve miktarı kontrol ünitesinin modeline göre direkt olarak yada hesaplanarak verilebilir. G84 çevriminde sisteme hatve miktarını bildiren parametre F parametresidir. Bazı kontrol ünitelerinde F değeri direkt hatve olabilir iken ( Örneğin : F1,5) bazı kontrollerde ise hesaplanarak ( Örneğin : Devir 400, istenen hatve 1,5 ise F=600) şeklinde olabilmektedir. Direkt verilmeyen kontrol üniteleri için devirle ilerlemenin senkron olması ve istenen dişin düzgün çıkması için F ilerlemesinin hesaplanması gerekir. Eğer kontrol üniteniz F değerini hesaplamanızı gerektiriyor ise;

İlerleme (F) = Devir (S) x Hatve

G84 Çevrim Formatı

G84 X… Y… Z… R… Q… F…

Parametreler

G84 : Kademeli veya direkt kılavuz çekme (diş çekme) çevrimi
X : Kılavuz çekilecek deliğin X koordinatı
Y : Kılavuz çekilecek deliğin Y koordinatı
Z : Kılavuz derinliği
R : Kılavuz çekme (Diş Çekme) işleminin başlayacağı nokta ( Yaklaşma mesafesi )
Q : Her seferinde alınacak paso miktarı ( İsteğe bağlı / kontrol ünitesi destekliyor ise )
F : Hatve miktarı ( Yukarıda bahsedildiği gibi direkt yada hesaplanarak girilmelidir. )

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Kılavuzun çekileceği X ve Y koordinatları genelde aynı satırda verilmez. Bunun yerine makine program içerisinde ilk delik koordinatına gönderilir ve sonrasında G84 çevrimi ile kılavuz çekme işlemi başlatılır.
  • Genel olarak çevrim K ile tekrarlatılmaz. ( Bu nedenle yukarıda format anlatılırken gösterilmemiştir.)
  • İlk iki maddede yazılanlar piyasada kullanıcıların genel olarak uyguladığı yöntemleri anlatmaktadır. Komut formatı teknik açıdan uygun yazılmıştır, bilmenizi istediğim komut burada anlattığımız şekilde yazılabilir ve uygulanabilir olmasına rağmen gerek programın kontrolünün kolay olması, gerek yazım kolaylığı nedeni ile ilk iki madde piyasada sıklıkla karşılaşılan durumdur.
  • G84 çevrimi genelde G98 komutu ile kullanılır. G98 ve G99 komutu ile ilgili detayları sitemizde bulabilirsiniz.
  • G84 çevrimi kullanıldıktan sonra çevrim G80 komutu ile mutlaka iptal edilmelidir. G80 ile iptal edilmemesi durumunda makineniz program içinde geçen her farklı koordinata G84 satırında belirtilen şartlar ile kılavuz çekmeye çalışacaktır.
  • Komutun G98 ile kullanılması durumunda “kılavuz çekilecek koordinatlar arasında hareket ederken” ilk kılavuz çekmeye giderken kullandığı Z yüksekliğini kullanacaktır.
  • Komutun G99 ile kullanılması durumunda “kılavuz çekilecek koordinatlar arasında hareket ederken” R yüksekliğini kullanacaktır.
  • G84 çevrimi sırasında program akışı durdurulmamalıdır ve yeniden çalıştırılmamalıdır. Bu durumda diş başlangıç pozisyonu tutmayacağından diş çekme işlemi bozuk olacaktır.
  • G84 komutu MDI modu altında çalıştırılmaz. Teknik açıdan makine tipi, kontrol ünitesi tipi ve parametreler ile ilgili olsa da MDI modu altında çevrimlerin çalıştırılmaması iş güvenliği ve iş parçasının doğru işlenmesi adına daha uygundur.
  • G84 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.
  • G84 komutu çalışırken sistem hatvenin doğru olması adına genel olarak ilerlemenin kontrol edilmesine veya değiştirilmesine izin vermez. Sistemde böyle bir kısıtlama yoksa dahi kesme ilerlemesi %100’de bırakılmalı ve diş çekme esnasında kesinlikle değiştirilmemelidir.

G84 Çevrim Örnekleri

Örnek – 1

CNC İşleme Merkezi için G84 ile kılavuz çekilecek örnek iş parçası teknik resimi

O1234; Program adı 1234
N10 T2 M06; 2 numaralı takımı çağır.
N20 G90 G54 G00 X30 Y25; Hızlı hareket ile ilk deliğin merkezine git.
N30 S300 M03; 300 devirle iş milini döndür.
N40 G43 H02 Z10 M08; 2 numaralı takım ofsetini oku, Z10’a in ve soğutma sıvısını aç.
N50 G84 Z-20 R5 F1.25; Z-20’ye kadar, 1,25 hatve ile kılavuz çek.
N60 X80 Y50; İkinci delik koordinatına git ve kılavuz çek.
N70 G80 G00 Z50 M09; Kılavuz çekme işlemini sonlandır, Z50 pozisyonuna hızlı git ve suyu kapat.
N80 M30; Program bitti.


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikCNC Freze | G83 Çevrimi | Gagalayarak Delik Delme
Sonraki İçerikYeni CNC Operatörlerinin Bilmesi Gereken 5 Şey