CNC Freze | G83 Çevrimi | Gagalayarak Delik Delme

Bu yazımızda; CNC Freze makinelerinde G83 komutu ile kademeli (Gagalayarak) derin delik delme işleminin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlattık.

0
1538

G83 Çevrim Açıklaması

CNC İşleme Merkezlerinde (CNC Freze makinelerinde) derin olan ve tek seferde delinmesi mümkün olmayan veya takım kırılması, talaş sıkışması gibi sonuçlar doğurabilecek deliklerin delinmesi için G83 komutu (G83 çevrimi ) kullanılır. Derin delikleri delme esnasında talaşın sıkışmasını engellemek ve talaşı parça dışına boşaltmak için G83 komutu ( G83 çevrimi ) kullanılmalıdır. Tahmin edeceğiniz üzere derin deliklerde G81 komutu kullanarak tek seferde delik delmeye çalışmak talaşın matkap içerisinde sıkışmasına ve makinenizin zorlanması ile takımın kırılması gibi sonuçlar doğuracaktır.

Ayrıca bakınız:
“CNC Freze | G81 Çevrimi | Puntalama ve Havşa Açma”

G83 Çevrimi Nasıl Çalışır?

Bu çevrimle takım programda belirtilen koordinata gider, R ile belirtilen Z yüksekliğine hızla yaklaşır, Q.. ile verilen derinlik kadar F ile belirtilen ilerleme hızı ile iner ve tekrar R mesafesine hızlı hareket ile çıkar, sonrasında Q ile belirtilen miktar kadar daha deliği deler ve bu işlem Z.. ile belirtilen derinliğe ulaşılıncaya kadar devam eder. Sonrasında başka bir koordinat verilmiş ise oraya hareket eder ve G80 komutu verilene kadar çevrim yukarıda anlatılığı şekli ile çalışmaya devam eder.

G83 Çevrim Formatı

G83 X… Y… Z… R… Q… F…

Parametreler

G83 : Kademeli ( Gagalayarak ) derin delik delme çevrimi
X : Delik konumu X koordinatı
Y : Delik konumu Y koordinatı
Z : Delik derinliği
R : Matkabın delik delmeye başlayacağı nokta ( Yaklaşma mesafesi )
Q : Her seferinde alınacak paso miktarı
F : Delik delme için takımın ilerleme miktarı

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Deliğin delineceği X ve Y koordinatları genelde aynı satırda verilmez. Bunun yerine makine program içerisinde ilk delik koordinatına gönderilir ve sonrasında G83 çevrimi ile delik delme işlemi başlatılır.
  • Genel olarak çevrim K ile tekrarlatılmaz. ( Bu nedenle yukarıda format anlatılırken gösterilmemiştir.)
  • İlk iki maddede yazılanlar piyasada kullanıcıların genel olarak uyguladığı yöntemleri anlatmaktadır. Komut formatı teknik açıdan uygun yazılmıştır, bilmenizi istediğim komut burada anlattığımız şekilde yazılabilir ve uygulanabilir olmasına rağmen gerek programın kontrolünün kolay olması, gerek yazım kolaylığı nedeni ile ilk iki madde piyasada sıklıkla karşılaşılan durumdur.
  • G83 çevrimi genelde G98 komutu ile kullanılır. G98 ve G99 komutu ile ilgili detayları sitemizde bulabilirsiniz.
G83 çevriminin G98 ve G99 komutu ile kullanılmasına göre oluşacak davranış farkları
  • G83 çevrimi kullanıldıktan sonra çevrim G80 komutu ile mutlaka iptal edilmelidir. G80 ile iptal edilmemesi durumunda makineniz program içinde geçen her farklı koordinata G83 satırında belirtilen şartlar ile delik delecektir.
  • Komutun G98 ile kullanılması durumunda “delik delinecek koordinatlar arasında hareket ederken” ilk deliği delmeye giderken kullandığı Z yüksekliğini kullanacaktır.
  • Komutun G99 ile kullanılması durumunda “delik delinecek koordinatlar arasında hareket ederken” R yüksekliğini kullanacaktır.
  • G83 çevrimi sırasında program akışı durdurularak bazı manuel hareketler yaptırılırsa programa tekrar başlamadan önce yine manuel olarak mutlaka programın durdurulduğu noktaya gelinmiş olunmalıdır. Ancak komut kademeli delik delme çevrimi olduğundan programın yarıda kalması durumunda güvenlik nedeni ile en baştan çalıştırılması daha uygun olacaktır.
  • G83 komutu MDI modu altında çalıştırılmaz. Teknik açıdan makine tipi, kontrol ünitesi tipi ve parametreler ile ilgili olsa da MDI modu altında çevrimlerin çalıştırılmaması iş güvenliği ve iş parçasının doğru işlenmesi adına daha uygundur.
  • G83 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.

G83 Çevrim Örnekleri

Örnek – 1

CNC İşleme Merkezi için G83 ile delik delinecek örnek iş parçası teknik resimi

O1234 ; Program adı 1234
T1 M6 ; Takım değiştirme
M03 S1000 ; Fener milini saat yönünde 1000 dev/dk.ile döndür.
G90 G54 G00 X25 Y25 ; Hızlı hareketle ilk delik koordinatına git.
G43 H1 Z50 M08 ; 1 no.lu takım boy telafisini al ve Z50 koordinatına git. Soğutma sıvısını aç.
G98 G83 Z-30 R5 Q8 F100 ; G83 çevrimini kullanarak (X25,Y25) noktasına 30 mm derinliğinde delik del. Her seferinde 8mm kesme yap, talaş boşaltırken Z5 mesafesine, delik tamamen delindikten sonra ise Z50 mesafesine (G98 nedeni ile ilk deliği delmeye giderken kullandığı yükseklik) dön.
Y55 ; 2 nolu deliğin koordinatı
X115 ; 3 nolu deliğin koordinatı
Y25 ; 4 nolu deliğin koordinatı
G80 ; Çevrimi iptal et.
G28 G91 G00 Z0 ; Z eksenini referansa gönder.
M30 ; Program sonu


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikCNC Freze | G81 Çevrimi | Puntalama ve Havşa Açma
Sonraki İçerikCNC Freze | G84 Çevrimi | Kılavuz – Diş Çekme