CNC Freze | G74 Çevrimi | Sol Kılavuz – Sol Diş Çekme

Bu yazımızda; CNC Freze makinelerinde G74 komutu ile sol kılavuz ( sol diş ) çekme işleminin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlattık.

0
401

G74 Çevrim Açıklaması

CNC İşleme Merkezlerinde (CNC Freze makinelerinde) sol kılavuz çekme ( delik içinde sol diş açma ) işlemleri için G74 komutu (G74 çevrimi ) kullanılır. Derin kılavuzların çekilmesi esnasında ilgili kılavuz çekme işlemi esnasında talaşın sıkışmasını engellemek ve talaşı parça dışına boşaltmak için G74  komutu ( G74 çevrimi ) ile birlikte Q parametresi kullanılmalıdır. İlgili diş çekme satırına eklenecek olan Q değişkeni ile “makine destekliyor ise” sistem Q değişkeninde verilen miktar kadar diş çekip R mesafesine çıkar ve tekrar kaldığı yere Q kadar talaş kaldırmak için iner.

G74 Çevrimi Nasıl Çalışır?

Bu çevrimle takım programda belirtilen koordinata gider, R ile belirtilen Z yüksekliğine hızla yaklaşır, komut satırı içerisinde F ile belirtilmiş hatveye uygun olarak sol diş çeker ve tekrar R mesafesine hızlı hareket ile çıkar. Eğer çevrim satırında Q parametresi de kullanılmış ise yukarıda bahsettiğimiz gibi sistem Q değişkeninde verilen miktar kadar sol diş çekip R mesafesine çıkar ve tekrar kaldığı yere Q kadar sol diş çekmek için iner. Süreç çevrim satırında belirtilen Z derinliğine kadar devam eder ve ilgili koordinatta sol diş çekme işlemi tamamlanmışsa ve sonrasında başka bir koordinat verilmiş ise makine aynı çevrimi uygulamak için yeni koordinata hareket eder. Program içerisinde G80 komutu verilene kadar çevrim yukarıda anlatılığı şekli ile çalışmaya devam eder.

Ayrıca bakınız:
“CNC Freze | G84 Çevrimi | Kılavuz – Diş Çekme”

G74 Çevrimi ile Hatvenin Hesaplanması

Hatve miktarı kontrol ünitesinin modeline göre direkt olarak yada hesaplanarak verilebilir. G74 çevriminde sisteme hatve miktarını bildiren parametre F parametresidir. Bazı kontrol ünitelerinde F değeri direkt hatve olabilir iken ( Örneğin : F1,5) bazı kontrollerde ise hesaplanarak ( Örneğin : Devir 400, istenen hatve 1,5 ise F=600) şeklinde olabilmektedir. Direkt verilmeyen kontrol üniteleri için devirle ilerlemenin senkron olması ve istenen dişin düzgün çıkması için F ilerlemesinin hesaplanması gerekir. Eğer kontrol üniteniz F değerini hesaplamanızı gerektiriyor ise;

İlerleme (F) = Devir (S) x Hatve

G74 Çevrim Formatı

G74 X… Y… Z… R… Q… F…

Parametreler

G74 : Kademeli veya direkt sol kılavuz ( sol diş çekme ) çekme çevrimi
X : Sol Diş (Kılavuz) çekilecek deliğin X koordinatı
Y : Sol diş (Kılavuz) çekilecek deliğin Y koordinatı
Z : Sol Diş (Kılavuz) derinliği
R : Sol Diş Çekme (Kılavuz) işleminin başlayacağı nokta ( Yaklaşma mesafesi )
Q : Her seferinde alınacak paso miktarı ( İsteğe bağlı / kontrol ünitesi destekliyor ise )
F : Hatve miktarı ( Yukarıda bahsedildiği gibi direkt yada hesaplanarak girilmelidir. )

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Kılavuzun çekileceği X ve Y koordinatları genelde aynı satırda verilmez. Bunun yerine makine program içerisinde ilk delik koordinatına gönderilir ve sonrasında G74 çevrimi ile sol diş çekme işlemi başlatılır.
  • Genel olarak çevrim K ile tekrarlatılmaz. ( Bu nedenle yukarıda format anlatılırken gösterilmemiştir.)
  • İlk iki maddede yazılanlar piyasada kullanıcıların genel olarak uyguladığı yöntemleri anlatmaktadır. Komut formatı teknik açıdan uygun yazılmıştır, bilmenizi istediğim komut burada anlattığımız şekilde yazılabilir ve uygulanabilir olmasına rağmen gerek programın kontrolünün kolay olması, gerek yazım kolaylığı nedeni ile ilk iki madde piyasada sıklıkla karşılaşılan durumdur.
  • G74 çevrimi genelde G98 komutu ile kullanılır. G98 ve G99 komutu ile ilgili detayları sitemizde bulabilirsiniz.
  • G74 çevrimi kullanıldıktan sonra çevrim G80 komutu ile mutlaka iptal edilmelidir. G80 ile iptal edilmemesi durumunda makineniz program içinde geçen her farklı koordinata G74 satırında belirtilen şartlar ile sol kılavuz çekmeye çalışacaktır.
  • Komutun G98 ile kullanılması durumunda “sol diş çekilecek koordinatlar arasında hareket ederken” ilk kılavuz çekmeye giderken kullandığı Z yüksekliğini kullanacaktır.
  • Komutun G99 ile kullanılması durumunda “sol diş çekilecek koordinatlar arasında hareket ederken” R yüksekliğini kullanacaktır.
  • G74 çevrimi sırasında program akışı durdurulmamalıdır ve yeniden çalıştırılmamalıdır. Bu durumda diş başlangıç pozisyonu tutmayacağından diş çekme işlemi bozuk olacaktır.
  • G74 komutu MDI modu altında çalıştırılmaz. Teknik açıdan makine tipi, kontrol ünitesi tipi ve parametreler ile ilgili olsa da MDI modu altında çevrimlerin çalıştırılmaması iş güvenliği ve iş parçasının doğru işlenmesi adına daha uygundur.
  • G74 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.
  • G74 komutu çalışırken sistem hatvenin doğru olması adına genel olarak ilerlemenin kontrol edilmesine veya değiştirilmesine izin vermez. Sistemde böyle bir kısıtlama yoksa dahi kesme ilerlemesi %100’de bırakılmalı ve sol diş çekme esnasında kesinlikle değiştirilmemelidir.

G74 Çevrim Örnekleri

Örnek – 1

CNC Freze – G74 Sol Diş (Kılavuz) Çekme İşleme Programı Örneği

O1234; ( Program numarası O1234 )
T01 M06; ( 1 numaralı takımı çağır )
G43 H1 Z50 M03 S600; ( 1 numaralı takım ofsetini oku, Z 50’ye in ve 600 devirle iş milini döndür )
G90 G54 G00 X27 Y21; ( Mutlak koordinat sistemine göre ilk deliğin merkezine git )
G98 G74 Z-21 R10 F1200; ( Z10 güvenli mesafesine inip Z-21’e kadar sol diş ( sol kılavuz ) çek.
X50 ( Mutlak koordinat sistemine göre ikinci deliğin merkezine git )
X73 ( Mutlak koordinat sistemine göre üçüncü deliğin merkezine git )
X96 ( Mutlak koordinat sistemine göre dördüncü deliğin merkezine git )
X119 ( Mutlak koordinat sistemine göre beşinci deliğin merkezine git )
G80 ( Çevrimi sonlandır )
Z100 ( Z100’e çık )
M30 ( Program sonu )

Not : G74 satırında F ilerlemesini 1200 vermemizin nedeni örnekte verdiğimiz M14 dişin hatvesinin 2mm olmasıdır. F = Devir x hatve formülünü hatırlarsanız ve program içinde deviri 600rpm verdiğimizi göz önünde bulundurursanız F=600×2= 1200 şeklinde hesaplanmıştır.


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikSiemens CNC Torna | CYCLE 95 | Açıklama ve Örnekler
Sonraki İçerikCNC Freze | G86 Çevrimi | Baralama