CNC Freze | G73 Çevrimi | Talaş Kırmalı Delik Delme

Bu yazımızda; CNC Freze makinelerinde G73 komutu ile kademeli (Gagalayarak ve talaş kırmalı) derin delik delme işleminin nasıl yapılacağını detaylı olarak örnekler ile anlattık.

0
500

G73 Çevrim Açıklaması

CNC İşleme Merkezlerinde (CNC Freze makinelerinde) derin olan ve tek seferde delinmesi mümkün olmayan veya takım kırılması, talaş sıkışması gibi sonuçlar doğurabilecek deliklerin delinmesi için G73 komutu (G73 çevrimi ) kullanılır.

G73 Çevrimi Nasıl Çalışır?

Bu çevrimle takım programda belirtilen koordinata gider, R ile belirtilen Z yüksekliğine hızla yaklaşır, Q.. ile verilen derinlik kadar F ile belirtilen ilerleme hızı ile iner ve parametrik olarak belirlenen “d” miktarı kadar geri çekilir. Fanuc sistemlerde bu parametre #5114 numaralı parametredir ancak kontrol ünitesi modeline göre değişiklik gösterebilir. Sonrasında Q ile belirtilen miktar kadar daha deliği deler ve bu işlem Z.. ile belirtilen derinliğe ulaşılıncaya kadar devam eder. Sonrasında başka bir koordinat verilmiş ise oraya hareket eder ve G80 komutu verilene kadar çevrim yukarıda anlatılığı şekli ile çalışmaya devam eder.

Derin delikleri delme esnasında talaşın sıkışmasını engellemek ve talaşı parça dışına boşaltmak için G83 çevrimi de kullanılmaktadır. İkisi de birbirine çok benzer çevrimler olmasına rağmen G83 çevriminde takım her seferinde çevrim içinde belirtilen R (emniyet) mesafesine çıkarken G73 çevriminde R mesafesine değil, bulunduğu pozisyondan parametrik olarak belirlenen miktar kadar (Örneğin 1mm. ) yukarı hareket eder.

Ayrıca bakınız:
“CNC Freze | G83 Çevrimi | Gagalayarak Delik Delme”

Tahmin edeceğiniz üzere derin deliklerde G81 komutu kullanarak tek seferde delik delmeye çalışmak talaşın matkap içerisinde sıkışmasına ve makinenizin zorlanması ile takımın kırılması gibi sonuçlar doğuracaktır. Bu nedenle ihtiyaca yönelik olarak G73 veya G83 çevrimi kullanılmalıdır.

G73 Çevrim Formatı

G73 X… Y… Z… R… Q… F… K…

Parametreler

G73 : Kademeli ( Gagalayarak – Talaş kırmalı ) derin delik delme çevrimi
X : Delik konumu X koordinatı
Y : Delik konumu Y koordinatı
Z : Delik derinliği
R : Matkabın delik delmeye başlayacağı nokta ( Yaklaşma mesafesi )
Q : Her seferinde alınacak paso miktarı
F : Delik delme için takımın ilerleme miktarı
K : Tekrar sayısı

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Deliğin delineceği X ve Y koordinatları genelde aynı satırda verilmez. Bunun yerine makine program içerisinde ilk delik koordinatına gönderilir ve sonrasında G73 çevrimi ile delik delme işlemi başlatılır.
  • Genel olarak çevrim K ile tekrarlatılmaz.
  • İlk iki maddede yazılanlar piyasada kullanıcıların genel olarak uyguladığı yöntemleri anlatmaktadır. Komut formatı teknik açıdan uygun yazılmıştır, bilmenizi istediğim komut burada anlattığımız şekilde yazılabilir ve uygulanabilir olmasına rağmen gerek programın kontrolünün kolay olması, gerek yazım kolaylığı nedeni ile ilk iki madde piyasada sıklıkla karşılaşılan durumdur.
  • G73 çevrimi genelde G98 komutu ile kullanılır. G98 ve G99 komutu ile ilgili detayları sitemizde bulabilirsiniz.
G73 çevriminin G98 ve G99 komutu ile kullanılmasına göre oluşacak davranış farkları
  • G73 çevrimi kullanıldıktan sonra çevrim G80 komutu ile mutlaka iptal edilmelidir. G80 ile iptal edilmemesi durumunda makineniz program içinde geçen her farklı koordinata G73 satırında belirtilen şartlar ile delik delecektir.
  • Komutun G98 ile kullanılması durumunda “delik delinecek koordinatlar arasında hareket ederken” ilk deliği delmeye giderken kullandığı Z yüksekliğini kullanacaktır.
  • Komutun G99 ile kullanılması durumunda “delik delinecek koordinatlar arasında hareket ederken” R yüksekliğini kullanacaktır.
  • G73 çevrimi sırasında program akışı durdurularak bazı manuel hareketler yaptırılırsa programa tekrar başlamadan önce yine manuel olarak mutlaka programın durdurulduğu noktaya gelinmiş olunmalıdır. Ancak komut kademeli delik delme çevrimi olduğundan programın yarıda kalması durumunda güvenlik nedeni ile en baştan çalıştırılması daha uygun olacaktır.
  • G73 komutu MDI modu altında çalıştırılmaz. Teknik açıdan makine tipi, kontrol ünitesi tipi ve parametreler ile ilgili olsa da MDI modu altında çevrimlerin çalıştırılmaması iş güvenliği ve iş parçasının doğru işlenmesi adına daha uygundur.
  • G73 komutu yazılan satırlarda M98 ve M99 komutları kullanılmazlar.

G73 Çevrim Örnekleri

Örnek – 1

CNC İşleme Merkezi için G73 ile delik delinecek örnek iş parçası teknik resmi

O1234 ; Program adı
T8 M6 ; Takım değiştirme
M03 S1500 ; İş milini saat yönünde 1500 dev/dk. ile döndür.
G90 G54 G0 X0 Y0 ; İş parçası sıfır noktasını seç. Hızlı hareketle verilen koordinatlara git.
G43 H8 Z20 M08 ; 8 nolu takım boy telafisini oku ve Z20’ye git.
G98 G73 X25 Y25 Z-60 R6 Q7 F160 ; G73 çevrimini kullanarak (X25,Y25) noktasına 60 mm derinliğinde delik del. Her kademede 7 mm dal (Her dalmadan sonra otomatik olarak 1 mm geri çıkar. (Param=5114)). Delme işleminden sonra R noktasına geri çık.
G91 Y30 ; 2 nolu deliği delme
X35 Y10 ; 3 nolu deliği delme
Y-25 ; 4 nolu deliği delme
Y-25 ; 5 nolu deliği delme
X35 Y10 ; 6 nolu deliği delme
Y30 ; 7 nolu deliği delme
G80 ; Çevrimi iptal et.
M30 ; Program sonu


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikSiemens CNC Freze | CYCLE 86 | Açıklama ve Örnekler
Sonraki İçerikCNC Eğitim | Operatör Paneli | Tuşlar ve Anlamları