CNC Eğitim | G Kodları ve M Kodları Nedir?

Bu yazımızda CNC Makinelerinde kullanılan G kodları ve M komutlarının neler olduğunu, CNC programlama yaparken başka hangi kodların kullanıldığını, H, T ve S gibi kodların ne amaçla kullanıldığını ve neye göre değiştiğini detayları ile anlatıyoruz.

0
1029

Giriş

Bir CNC makinesi; bilgisayar kontrolü yardımı ile belli eksenleri sürerek ilgili motorlara hassas bir şekilde yapması gereken hareketleri anlatabilen sistemlerin bütünüdür. CNC makineleri yüksek hassasiyetli, yüksek hızlı ve tekrarlama hassasiyetleri çok yüksek üretim makineleridir. Havacılık, savunma, otomotiv, tüketim malları ve mobilya gibi sektörler başta olmak üzere hayatın içinde kullandığınız her ürünün üretiminde mutlak rol oynarlar. Dolayısı ile CNC makinelerinin programlanması ve programlanması esnasında kullanılan komutlar bulunmaktadır. Bunlar sırası ile G kodları, M komutları, T, S, D, H gibi değişkenlerden meydana gelebilmektedir.

Günümüzde onlarca kullanıcı makinesine ait G kodlarını veya M komutlarını ” Mitsubishi M70 M komutları, Mitsubishi M80 M komutları veya Fanuc 18imB G kodları” şeklinde merak ederek aramalar gerçekleştiriyor. Dolayısı ile hangi komutların standart olduğu, hangilerinin kontrol ünitesi tipine veya makine tipine göre değişiklik gösterdiğini bilmek önem arz ediyor. Bu yazımızda G kodları nedir ve M komutları nelerdir, standart mıdır gibi sorulara yanıt vereceğiz.

Ayrıca Bakınız :
“CNC Nedir ve Nasıl Çalışır?”

CNC Makineleri Nasıl Programlanır?

CNC makineleri genel olarak CAD/CAM programları aracılığı ile elde edilen takım yollarının makineye aktarılması veya el ile program yazarak programlanırlar. Bu programlar genel olarak yapılmak istenen hareketlerin belirtildiği G kodları, ilgili eksenleri uygun pozisyona göndermek için X, Y ve Z gibi eksen komutları, makinede belirli aksesuarları veya fonksiyonları aktif/pasif etmek için M komutları ve diğer detayları (takım ofseti, devir, ilerleme gibi..) belirtmek için S ve F gibi komutlardan oluşur.

CNC Programlamada Kullanılan Kodlar

G Kodları

G kodları genel olarak nerede ise standart haline gelmiş, kontrol ünitesi üreticisi tarafından belirlenen ve makinenizde bulunan kontrol ünitesine ait fonksiyonları çalıştırmaya yarayan komutlardır. Bir hareketin nasıl yapılacağı, ne hızla yapılacağı, yüksek hızlı işleme fonksiyonlarının açılıp kapatılması gibi fonksiyonlar G kodları ile belirlenir ve tanımlanmıştır. Dolayısı ile bir G kodunun ne anlama geldiği ile ilgili merak söz konusu olduğunda makine markası ile değil, konuyu kontrol ünitesi markası ile araştırmak gerekir. Örnek vermek gerekirse “Fanuc G71 çevrimi”, “Mitsubishi G76 Çevrimi” veya “Siemens CYCLE81” gibi.

M Kodları

M kodları standart olmayan, makine üreticisi tarafından belirlenen ve makinenizde bulunan makineye ait fonksiyonları çalıştırmaya yarayan komutlardır. Soğutma sıvısının hangi M komutu ile çalışacağı, iş milinin hangi M komutu ile döneceği veya talaş konveyörünün hangi M komutu ile çalışacağı gibi şartlar makine üreticisi tarafından PLC tarafında “üretici firmanın belirlediği” M komutlarına göre değişiklik gösterir.

Her ne kadar standart olmasalar da çok sık kullanılmaları nedeni ile iş milinin M03 ile saat yönünde dönmesi, M05 ile durması, M30 ile program sonunun gelmesi veya M08 ile soğutma sıvısının açılması gibi fonksiyonlar nerede ise tüm üreticiler tarafından standart olarak bu şekilde kullanılmaktadır. Ancak bilinmesi gereken detay bu M komutlarının üretici firmaya göre değişkenlik göstermesi, hatta aynı üreticinin farklı model makinelerinde dahi bu komutların değişiklik gösterebileceğidir. Dolayısı ile bir M komutunun ne anlama geldiği ile ilgili bir merak söz konusu olduğunda konuyu kontrol ünitesi markası ile değil, makine markası ile araştırmak gerekir. Örnek vermek gerekirse “Mazak M17 komutu”, “Mori Seiki M18 komutu” gibi. Zira “Mitsubishi M70 M14 komutu” veya “Fanuc M64 komutu” şeklinde araştırmalar şanslı değilseniz size doğru sonucu vermeyecektir.

S Kodları

S kodu genel olarak nerede ise bütün kontrollerde iş mili devrini belirtmek için kullanılır. İş mili sayısına göre S1, S2 gibi programlanabildikleri gibi S1=200 şeklinde yada tek iş milli sistemlerde S3000 şeklinde de yazılabilmektedirler.

T Kodları

T kodu genel olarak nerede ise bütün kontrollerde takım çağırmak veya takım hazırlamak için kullanılır. Makine üreticisine göre herhangi bir M komutu ile ( Genelde M06 ) veya direkt olarak T01 şeklinde de kullanılabilmektedir. CNC Torna makinelerinde yine makine üreticisine göre değişmekle beraber çoğunlukla T ile birlikte verilen ilk iki rakam takım numarasını, sonrasında gelen iki rakam ise takım ofset numarasını belirtmektedir. Örneğin T0104 gibi.

F Kodları

F kodu genel olarak kesme ilerlemesini belirtmek için kullanılır. Birlikte kullanıldığı G koduna göre milimetre/dakika veya devir/dakika şeklinde birimlere sahiptir.

D Kodları

D kodu genel olarak takım yarıçap telafisi için ofset numarasını belirtmeye yarar.

H Kodları

H kodu genel olarak takım boy telafisi için ofset numarasını belirtmeye yarar.


Fazlası mı Gerekiyor?

Gönüllülerimiz birlikte çalışarak makine çevirisi kullanmadan burada yayınlanan makaleleri kendi ana dillerinde sizin için özenle hazırladılar. Konu ile ilgili daha fazla bilgi için tüm sitede arama yapabilirsiniz. Herhangi bir konuda destek almak, soru sormak, yayınlanmış bir makaleyi daha iyi hale getirmek yada görüş bildirmek için CNCarea.com forumlarında tartışma başlatabilir ve bize katılabilirsiniz.


Önceki İçerikCNC Eğitim | Diş Çekme Formülü ve Diş Çekme Hesaplama
Sonraki İçerikCNC Freze | G88 Çevrimi | Delik Büyütme ve Manuel Çıkarma Çevrimi